Εφαρμογές του web 2.0 στα φιλολογικά μαθήματα

Ένας ιδιαίτερος τρόπος διδασκαλίας!

Προκειμένου να κεντρίσουμε την προσοχή και το ενδιαφέρον των μαθητών, μπορούμε να αξιοποιήσουμε τους υπολογιστές με διάφορους τρόπους. Ένας από αυτούς είναι η ηχογραφημένη παρουσίαση του μαθήματος από τον ίδιο το διδάσκοντα, με τη χρήση του προγράμματος Camtasia! Η τεχνική αυτή είναι δυνατό να αξιοποιηθεί ακόμα και στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση ή σε περίπτωση πολυήμερης απουσίας μαθητών από το σχολείο για διάφορους λόγους.

Στη συνέχεια παρατίθεται ένα παράδειγμα από τη διδασκαλία μου για τον αθλητισμό στα πλαίσια του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής Γ' γυμνασίου (με σύντομη αναδρομή στο παρελθόν και ως εκ τούτου μικρή αναφορά στην Ελληνική Αρχαιότητα). Παρατίθεται επίσης ένα ερωτηματολόγιο που δόθηκε στους μαθητές για την αξιολόγησή τους και την ανάγκη της διδάσκουσας να ανιχνεύσει αν επιτεύχθηκαν οι επιδιωκόμενοι στόχοι. Τέλος, ακολουθεί η αποτίμηση της όλης διαδικασίας, μετά από πρακτική εφαρμογή στην τάξη.

Ερωτηματολόγιο

Ονοματεπώνυμο:                                                   Τμήμα:

Α. Να απαντήσετε αν οι παρακάτω προτάσεις είναι Σωστές (Σ) ή Λανθασμένες (Λ)

1. Από την πρωτόγονη ήδη κοινωνία οι άνθρωποι εκπαιδεύονται και ψυχαγωγούνται με το ομαδικό παιχνίδι.                                                                                              Σ    Λ

2. Υπάρχουν πολλών ειδών αθλήματα τόσο ατομικά όσο και ομαδικά.           Σ    Λ

3. Οι Αρχαίοι ολυμπιακοί αγώνες διεξάγονταν σε διάφορα μέρη της Ελλάδας.

                                                                                                                         Σ      Λ

4. Οι Ολυμπιακοί αγώνες ξεκίνησαν το 393 και αναβίωσαν το 1570 από το Μ. Αθανάσιο (μετά από μακρόχρονη διακοπή).                                                                    Σ     Λ

5. Τόσο στην αρχαιότητα, όσο και στη σύγχρονη εποχή επιδίωξη ήταν η βελτίωση των επιδόσεων με κάθε μέσο.                                                                                 Σ     Λ

6. Βασική αιτία της βίας στα γήπεδα είναι η εμπορευματοποίηση.                  Σ     Λ

7.Οι μικρές ηλικίες έναρξης της προπόνησης δεν επιφέρουν παρά μόνο θετικά αποτελέσματα στα άτομα.                                                                                Σ     Λ

8. Τα ΜΜΕ καλλιεργούν συχνά το φανατισμό στους φιλάθλους και τους μετατρέπουν σε οπαδούς.                                                                                                          Σ     Λ

9. Ο αθλητισμός συντελεί όχι μόνο στη σωματική και πνευματική υγεία, αλλά και την κοινωνικοποίηση των νέων.                                                                             Σ     Λ

10. Η γενικότερη κρίση των αξιών και τα κοινωνικά προβλήματα (αποξένωση, ανεργία) δε συνδέονται με εκδηλώσεις βίας στα γήπεδα.                                                   Σ     Λ

11. Τεράστιες καταστροφές σε εγκαταστάσεις  και κίνδυνοι για την ασφάλεια των πολιτών είναι κάποιες μόνο από τις συνέπειες της βίας στα γήπεδα.

                                                                                                                          Σ     Λ

12. Ο ύμνος των Ολυμπιακών αγώνων ανατέθηκε στο Γεώργιο Σεφέρη.        Σ     Λ

Β. Συμπλήρωσε τα κενά:

Όταν μιλάμε για παράνομες ουσίες που χρησιμοποιούνται για τη βελτίωση των επιδόσεων αναφερόμαστε στο………………………………..

Το φαινόμενο της………………………… συνδέεται με την αγορά και με τα συμφέροντα μεγάλων εταιριών.

Με τον όρο …………………………. αναφερόμαστε στην εκδήλωση βίας στα γήπεδα.

Γ. Πέντε αθλήματα που θυμάμαι είναι:

Α.

Β.

Γ.

Δ.

Ε.

Τρεις τρόποι αντιμετώπισης του προβλήματος του χουλιγκανισμού/βίας στα γήπεδα είναι:

Α.

Β.

Γ.

           

        Γράφω το δικό μου σύνθημα/σλόγκαν κατά της βίας στα γήπεδα!

Σας ευχαριστώ πολύ!

Αξιολόγηση βίντεο

Το βίντεο άρεσε πολύ στους μαθητές. Κατ’αρχάς το παρακολούθησαν με ενδιαφέρον και τεταμένη προσοχή, γιατί αντιλήφθηκαν ότι είναι κάτι διαφορετικό στη μαθησιακή διαδικασία. Η εναλλαγή των εικόνων, το περιεχόμενο και ο τρόπος παρουσίασης τούς καθήλωσαν, με αποτέλεσμα να είναι εξαιρετικά ήσυχοι και προσεκτικοί.

Έτσι, τα αποτελέσματα ήταν ιδιαιτέρως ενθαρρυντικά. Οι περισσότερες απαντήσεις στα ερωτηματολόγια ήταν ορθές, ακόμα και από μαθητές με χαμηλές μαθησιακές επιδόσεις. Το γεγονός αυτό αποδεικνύει ότι τα νέα τεχνολογικά μέσα «μαγνητίζουν» τα παιδιά και μπορούν να έχουν θετικότατες συνέπειες στη διδασκαλία.

Αυτό που εντυπωσίασε κυρίως τη διδάσκουσα ήταν τα σχόλια των μαθητών κατά τη διάρκεια της παρουσίασης (για τα καρτουνς και τα νοήματα), η προσήλωσή τους, το αυθόρμητο χειροκρότημα στο τέλος. Επιδοκιμαστικά ήταν τα σχόλιά τους για την όλη προβολή (διαφάνειες, τόνος φωνής), ενώ κάποιοι μαθητές εκδήλωσαν ενδιαφέρον να μάθουν λεπτομέρειες και σχετικά με τον τρόπο δημιουργίας του βίντεο (το πρόγραμμα που χρησιμοποιήθηκε, τα τεχνικά χαρακτηριστικά του, τον χρόνο που απαιτήθηκε κλπ).

Μόνο 2-3 μαθητές είχαν αντιρρήσεις για την όλη διαδικασία. Όπως ανέφεραν, θα προτιμούσαν τη διαλογική συζήτηση, την ανταλλαγή απόψεων, τη ζωντανή επικοινωνία. Επίσης, τόνισαν ότι η σποραδική χρήση του υπολογιστή είναι βοηθητική, αλλά η συνεχής αξιοποίησή του δεν προάγει το ενδιαφέρον και καταντά κουραστική…

Συμπεραίνουμε λοιπόν ότι  ο υπολογιστής  βοηθά τη διδασκαλία, κινητοποιώντας την προσοχή των μαθητών σε μεγάλο βαθμό, αλλά σίγουρα δεν μπορεί να αντικαταστήσει το δάσκαλο!

Διδασκαλία δράματος μέσω…εννοιολογικού χάρτη!

Προκειμένου να γίνει μια σύντομη αναφορά στο Αρχαίο Ελληνικό Δράμα (είδη, βασικά χαρακτηριστικά, εκπρόσωποι) είτε στη Β Λυκείου, είτε στη Γ Γυμνασίου, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ο εννοιολογικός χάρτης. Πρόκειται για ένα εξαιρετικά χρήσιμο εργαλείο, που παρουσιάζει σχεδιαγραμματικά βασικές έννοιες, ελκύοντας την προσοχή και το ενδιαφέρον των μαθητών. Ένα ενδεικτικό παράδειγμα είναι αυτό που δημιούργησα με τη χρήση του x-mind. Φυσικά, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τη συγκεκριμένη εφαρμογή και σε άλλες περιπτώσεις ή μαθήματα δικής σας επιλογής.

Χρονογραμμή με timetoast

Ένας ευχάριστος τρόπος διδασκαλίας της ιστορίας είναι μέσω δημιουργίας χρονογραμμής.

Το Timetoast είναι ένα εκπληκτικό εργαλείο δημιουργίας χρονογραμμής!

Αφορά την ιστορία, τις τέχνες, τις επιστήμες, τη μουσική και ό,τι άλλο μπορούμε να φανταστούμε.

1.    Αρχικά κάνουμε εγγραφή.

2.    Αφού επιβεβαιώσουμε τον λογαριασμό ηλεκτρονικού ταχυδρομείου μας, από το your timelines επιλέγουμε το πλαίσιο "create a new timeline".

3.    Στο πλαίσιο που εμφανίζεται συμπληρώνουμε έναν τίτλο και μια σύντομη περιγραφή του θέματος.

4.    Στην επόμενη φόρμα "add timespan" προσδιορίζουμε αντίστοιχα την
ημερομηνία έναρξης και την λήξης της χρονογραμμής και περιγράφουμε σύντομα το γεγονός με δυνατότητα ενσωμάτωσης αρχείου φωτογραφίας ή υπερσυνδέσμου.

5.    Με την εντολή "add event" προσθέτουμε διαδοχικά όσα γεγονότα θέλουμε. 

6.    Έχοντας ολοκληρώσει το προσχέδιο της χρονογραμμής μας [Draft Timelines] πάλι επιλέγουμε το πλαίσιο "Your timelines" και πατάμε το publish ώστε να δημοσιευτεί η παρουσίασή μας και να είναι δυνατή η κοινή χρήση της.

      (οδηγίες κ. Κουφου)

Μπορείτε να παρακολουθήσετε τη δική μου χρονογραμμή για την Μικρασιατική Καταστροφή στη συνέχεια.

Υποτιτλισμός βίντεο

Ένα χρήσιμο εργαλείο είναι να υποτιτλίσουμε ένα βίντεο. Μια λύση είναι να χρησιμοποιήσουμε το Amara (http://www.amara.org/el/).

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

·       Επιλέξτε ένα βίντεο από το YouTube.

·       Αντιγράψτε τη διεύθυνση του βίντεο 
(π.χ.http://www.youtube.com/watch?v=dP-xFvTIdNk)

·         Ανοίξτε την ιστοσελίδα του Amara

·         Κάντε ΕΓΓΡΑΦΗ επιλέγοντας "Είσοδος/Σύνδεση" πάνω δεξιά. Επιβεβαιώστε την εγγραφή σας με το email επιβεβαίωσης.

·         Αντιγράψτε τη διεύθυνση του βίντεο που επιλέξατε σε προηγούμενο βήμα αριστερά στο "Προσθήκη ενός video" και πατήστε το κουμπί "Υπότιτλος".

·         Πατήστε στο κουμπί "Subtitle Me" που βρίσκεται κάτω από το βίντεό σας, επιλέξτε την τρέχουσα γλώσσα του βίντεο (This video is in: ) καθώς επίσης και τη γλώσσα των υποτίτλων που θα προσθέσετε (Subtitle into: ) και πατήστε "Continue".

·         Μπορείτε να επιλέξετε να δείτε το ενημερωτικό βίντεο χρήσης (προτείνεται) ή να παραλείψετε αυτό το βήμα κάνοντας κλικ στο "Continue" (και σε επόμενα βήματα θα σας δίνεται τη δυνατότητα να δείτε ενημερωτικά βίντεο, τα οποία αν θέλετε μπορείτε να τα παραλείψετε με τον ίδιο τρόπο πατώντας το "Continue").

·         Επιλέξτε ως Speed mode: Recommended:magical autopause.

·         Σε αυτό το βήμα δεν σας ενδιαφέρει ο σωστός συγχρονισμός! Απλά θα πρέπει να εισάγετε τους υποτίτλους:
·         Πατήστε το πλήκτρο ΤΑΒ για να ξεκινήσει ή να σταματήσει το βίντεο.
·         Εισάγετε το κείμενο των υποτίτλων στο λευκό πλαίσιο κάτω από το βίντεο.
·         Πατώντας Enter παίρνετε μια νέα γραμμή.

Όταν ολοκληρώσετε την εισαγωγή των κειμένων περνάτε στο επόμενο βήμα πατώντας "Done? Next Step: Sync"
·         Πατήστε το πλήκτρο ΤΑΒ για να ξεκινήσει ή να σταματήσει το βίντεο.
·         Πατήστε το κάτω βέλος στο πληκτρολόγιο ή το κουμπί Tap when next subtitle should appear που βρίσκεται στα δεξιά, για να μαρκάρετε την έναρξη ενός υπότιτλου.
·         Μπορείτε να αλλάξετε τους χρόνους έναρξης και λήξης των υποτίτλων από τα άσπρα πλαίσιά τους κάτω από την κλίμακα του χρόνου (το βελάκι μας γίνεται χεράκι και αυξομειώνει τη διάρκεια).
·         Μπορείτε να επιστρέψετε στο προηγούμενο βήμα επιλέγοντας "Back to Typing".
·         Μπορείτε να επαναλάβετε αυτό το βήμα επιλέγοντας "Restart this Step".

·         Όταν ολοκληρώσετε το συγχρονισμό περνάτε στο επόμενο βήμα πατώντας "Done? Next Step: Subtitle info".

·         Προσθέστε τίτλο και περιγραφή στο βίντεό σας και περάστε στο επόμενο βήμα πατώντας "Done? Next Step: Check your Work".

·         Ελέγξτε για μια τελευταία φορά τη δουλειά σας και πατήστε  "Done? Next Step: Submit your Work".

·         Στο παράθυρο (Entire video completed) που εμφανίζεται τσεκάρετε το κουτάκι και πατήστε "ΟΚ"

·         Κάνοντας κλικ στο "Ελληνικά" κάτω αριστερά εμφανίζεται το βίντεο με τους ελληνικούς υποτίτλους.

·         Αντιγράψτε τη διεύθυνση 

Oι οδηγίες προέρχονται από το  Δικτυακό τόπο moodle  (online σεμινάρια σχετικά με τις ΤΠΕ)    

  http://e-learning.ilei.sch.gr/moodle/

Οδηγίες για τη Χρήση του Εκπαιδευτικού Κοινωνικού δικτύου Edmodo

Το Edmodo (edmodo.com) είναι ένα παγκόσμιο, ασφαλές μέσο κοινωνικής δικτύωσης και ηλεκτρονικής μάθησης για εκπαιδευτικούς και μαθητές. Πρόκειται για μια πλατφόρμα επικοινωνίας,  ένα προστατευμένο περιβάλλον, όπου επιτρέπεται 

• η δημιουργία ηλεκτρονικών τάξεων, 
• η διαχείριση ηλεκτρονικών φακέλων μαθητών,
•  η διασύνδεση εκπαιδευτικών, 
• καθώς και η συμμετοχή τους σε ηλεκτρονικές κοινότητες διαφορετικών εκπαιδευτικών αντικειμένων. 

 Μέσω του Edmodo, οι μαθητές και οι εκπαιδευτικοί διαμοιράζονται ψηφιακό υλικό, ενώ ταυτόχρονα ενισχύεται η συμμετοχή, η αλληλεπίδραση και η επικοινωνία μεταξύ τους, (Θ. Γούτας, 2012, «Edmodo: Ασφαλές μέσο κοινωνικής δικτύωσης και ηλεκτρονικής  μάθησης», http://users.sch.gr/goutas/index.php/edmodo).

Παράλληλα η ευκολία διαχείρισης αλλά και η αποδοχή της από τους μαθητές το καθιστούν ένα πολύτιμο εργαλείο.

Για περισσότερες πληροφορίες διαβάστε το υλικό της κυρίας  Χαρπαντίδου Ζαχαρούλας, Επιμορφώτριας Β’ επιπέδου ΠΕ 19-20 και Υπεύθυνης ΚΕ.ΠΛΗ.ΝΕ.Τ. Δράμας,  στον ακόλουθο σύνδεσμο 

Χρήση linoit

Η χρήση του linoit είναι ένας αρκετά ενδιαφέρων τρόπος προβολής σημειώσεων. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί και στην εκπαιδευτική πρακτική για ενημέρωση των μαθητών. Εγώ το χρησιμοποίησα για παιδαγωγικούς σκοπούς, όπως φαίνεται από το παράδειγμα που ακολουθεί. 

Trial Canvas

Εννοιολογικός χάρτης 

Ένας εννοιολογικός χάρτης είναι ένα  διάγραμμα που απεικονίζει γραφικά τη συσχέτιση μεταξύ διαφόρων εννοιών. Είναι ένας τρόπος αναπαράστασης της ανθρώπινης σκέψης. Περιέχει κόμβους και συνδέσμους. Μπορεί να είναι απλός, δηλαδή , να συνδέει τις έννοιες σ' ένα πρώτο επίπεδο ή πιο ανεπτυγμένος, να απλώνεται δηλαδή σε μεγάλο πλάτος και βάθος συνδέοντας οικογένειες εννοιών με άλλες έννοιες   (Υλικό από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια).

Δείτε ένα δικό μου παράδειγμα δημιουργίας και χρήσης εννοιολογικού χάρτη  για τη διδασκαλία των δευτερευουσών προτάσεων των αρχαίων ελληνικών.

Ιστοσελίδες Moodle για άντληση υλικού

Στο http://moodle.org/sites μπορείτε να δείτε ιστοτόπους που βασίζονται σε moodle.

Για παράδειγμα υπάρχει η ιστοσελίδα με τίτλο "Η Τέχνη στο σχολείο". Σε ένα από τα διαθέσιμα μαθήματα και συγκεκριμένα στην ιστοσελίδα http://dim-adele.mysch.gr/moodle/course/view.php?id=8 γίνεται λόγος για την παραδοσιακή μουσική της Κρήτης. 

Δίνονται πληροφορίες για την Κρητική μουσική παράδοση από την αρχαιότητα μέχρι τη σύγχρονη εποχή και μάλιστα όχι μόνο μέσα από γνωστούς διαδικτυακούς τόπους πχ Wikipedia, αλλά και μέσα από άρθρα έντυπων εφημερίδων (όπως το Βήμα, η Ελευθεροτυπία) ή συλλόγων (πχ Σύλλογος προς Διάδοσιν της Εθνικής Μουσικής) κλπ. Παράλληλα δίνεται η δυνατότητα στους μαθητές να αντλήσουν πληροφορίες για τα συνήθη Κρητικά μουσικά όργανα, αλλά και μία εξαιρετική κατηγορία τραγουδιών, τα ριζίτικα.  Συν τοις άλλοις μαθαίνουν για τη ζωή και το έργο μεγάλων ερμηνευτών (πχ Ξυλούρη), ενώ έχουν ταυτόχρονα την ευκαιρία να ακούσουν τα τραγούδια από τη φωνή του ίδιου του Ξυλούρη!

Άλλο ένα στοιχείο, όμως, που με εντυπωσίασε είναι ότι μέσω του διαδικτυακού αυτού τόπου επιτυγχάνεται η διαθεματικότητα, αφού διασφαλίζεται η διασύνδεση μεταξύ των γνωστικών μαθημάτων (γεγονός αναγκαίο για την ολιστική ανάπτυξη των μαθητών).’Ετσι τα παιδιά όχι μόνο διευρύνουν τις γνώσεις τους στο μάθημα της μουσικής, αλλά γνωρίζουν και ένα από τα αξιολογότερα κείμενα της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, τον Ερωτόκριτο του Βιτσέντζου Κορνάρου (και μάλιστα δοσμένο από την επίσημη ιστοσελίδα του Σπουδαστηρίου του Νέου Ελληνισμού).

Hot Potatoes

Το Hot Potatoes είναι ένα λογισμικό που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη δημιουργία quiz, για ασκήσεις πολλαπλών επιλογών, σύντομης απάντησης, σταυρόλεξο κλπ. Είναι ένα εξαιρετικά χρήσιμο εργαλείο προκειμένου να συνειδητοποιήσει ο διδάσκων/η διδάσκουσα κατά πόσο κατακτήθηκαν από τους μαθητές οι απαραίτητες γνώσεις και μάλιστα μέσα από ένα παιγνιώδη τρόπο διδασκαλίας.

Αρχικά πρέπει να εγκαταστήσετε το λογισμικό Hot Potatoes στον υπολογιστή σας. Μπορείτε να το κατεβάσετε από εδώ.

Ένα δικό μου παράδειγμα χρήσης του λογισμικού (που αναφέρεται στις μαθησιακές δυσκολίες) υπάρχει εδώ: https://www.dropbox.com/s/gqkn22yysxvjhl2/mathisiakesdiskolies.htm

Οδηγίες μπορείτε να βρείτε και στη σελίδα http://salnk.eduportal.gr/?tag=hot-potatoes