ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ 2008-2009

Κατά το σχολικό έτος 2008-2009 υλοποιήσαμε δύο περιβαλλοντικά προγράμματα στο Λύκειο Λιμεναρίων Θάσου. Το πρώτο είχε τίτλο «Για κοπιάστε στην αυλή μας (σχολική)…για να δείτε τη ζωή μας!», ενώ το δεύτερο «Ελεύθερος χρόνος στη φύση; Χαρά και υγεία θα χαρίσει!». Υπεύθυνες καθηγήτριες και στα δύο ήταν η Μαυρομματίδου Σταυρούλα και η Παγώνη Ευαγγελία.

Συνοπτική παρουσίαση των προγραμμάτων:

Α. «Για κοπιάστε στην αυλή μας (σχολική)…για να δείτε τη ζωή μας!»

 Καθώς ο αύλειος χώρος του σχολείου μας είναι ο πόλος έλξης των μαθητών μας, και άρα ο πιο ζωτικός και αγαπημένος, αποφασίσαμε να μετατρέψουμε τη «θάλασσα του τσιμέντου» σε χώρο πράσινης όασης τον οποίο θα αξιοποιήσουμε με πολιτιστικές και αθλητικές δραστηριότητες.

Γενικότερος σκοπός μας ήταν να ερευνήσουμε και να μάθουμε για θέματα που σχετίζονται με το περιβάλλον, την προστασία του και θέματα οικολογίας.

 Επιμέρους στόχοι αποτελούσαν :

•       Nα βελτιώσουμε την εικόνα της αυλής μας
•       Να οργανώσουμε και να αξιοποιήσουμε τον αύλειο χώρο, ώστε μέσα από κατάλληλα σχεδιασμένες εκπαιδευτικές δραστηριότητες να ενισχύσουμε την αλληλεπίδραση όλων μας με τη φύση (στηριζόμενοι πρωτίστως σε παιχνίδια) 
•       Να δώσουμε το παράδειγμα και σε άλλες περιβαλλοντικές ομάδες να κάνουν το ίδιο
•       Να ευαισθητοποιήσουμε τους συμμαθητές μας, αλλά και την κοινή γνώμη του τόπου μας.

       Προκειμένου να πετύχουμε τους στόχους μας προχωρήσαμε στις ακόλουθες ενέργειες:

1.     Χωριστήκαμε σε ομάδες, ορίσαμε συντονιστές, αναθέσαμε ευθύνες και καθήκοντα.

2.    Επισκεφτήκαμε γειτονικά μας σχολεία  (το γυμνάσιο Πρίνου, το γυμνάσιο-λύκειο Λιμένα και το δημοτικό των Λιμεναρίων), φωτογραφήσαμε τις αυλές τους και προχωρήσαμε σε σύγκριση με αυτήν του Λυκείου μας.

3.    Εντοπίσαμε κάποια αρνητικά στοιχεία και προβληματιστήκαμε σχετικά με τους τρόπους αναβάθμισης της αυλής, καταγράφοντας σκέψεις-προτάσεις.

4.    Ζητήσαμε τη βοήθεια των συμμαθητών μας, διανέμοντας ερωτηματολόγια και επεξεργαζόμενοι τις απαντήσεις.

5.    Επισκεφτήκαμε το Δασαρχείο και ενημερωθήκαμε για φυτά που ευδοκιμούν στην περιοχή μας.

6.    Περιηγηθήκαμε στο φυτώριο Πρίνου, από όπου και αγοράσαμε φυτά/λουλούδια.

7.    Προχωρήσαμε σε ανθοκομικές εργασίες.

8.    Μαζέψαμε σκουπίδια και τοποθετήσαμε περισσότερους κάδους.

9.    Αποφασίσαμε να δημιουργήσουμε μια παραδοσιακή βρύση στην αυλή του σχολείου και πραγματοποιήσαμε έρευνα στο διαδίκτυο για την ιστορία της βρύσης στην παράδοση και τη μυθολογία.

10. Επιδοθήκαμε με απίστευτη όρεξη και ζωντάνια σε ποικίλες αθλητικές και πολιτιστικές δραστηριότητες.

11. Ερευνήσαμε τα οπωροφόρα δέντρα που θα μπορούσαν να φυτευτούν στην αυλή.

12. Πραγματοποιήσαμε δενδροφύτευση- χάρη στη βοήθεια των υπεύθυνων του Δασαρχείου Πρίνου και ειδικά του κυρίου Ψαλίδα.

13. Προχωρήσαμε σε ανακύκλωση χαρτιού, πλαστικού, μπαταρίας.

14. Δημιουργήσαμε ταμπλό φωτογραφιών και έντυπου υλικού από τις δραστηριότητές μας.

15. Συγγράψαμε άρθρα στην τοπική εφημερίδα για την πορεία της δουλειάς μας.

16. Και φυσικά αξιολογήσαμε και καταγράψαμε τις εμπειρίες μας από όλη τη διαδικασία.

Β. Ελεύθερος χρόνος στη φύση; Χαρά και υγεία θα χαρίσει!».

    Οι ρυθμοί ζωής των μαθητών είναι πολύ έντονοι, με απότέλεσμα ο χρόνος ψυχαγωγίας και διασκέδασης να είναι εξαιρετικά περιορισμένος. Ως εκ τούτου πρέπει να αξιοποιείται με ποιοτικές και παραγωγικές μορφές ψυχαγωγίας. Ο καλύτερος τρόπος- κατά τη γνώμη μας- είναι η άμεση επαφή με το φυσικό περιβάλλον και η διεξαγωγή ανάλογων δραστηριοτήτων μέσα σ’αυτό.

  Σκοπός του προγράμματός μας, λοιπόν, ήταν να βοηθήσουμε τους νέους να συνειδητοποιήσουντην αξία του περιβάλλοντος γύρω μας και να ευαισθητοποιηθούν σε σχέση με την προστασία και την περιφρούρησή του. Επιδίωξή μας ήταν -μέσα από την επαφή τους με τη φύση- να μελετήσουν τον χαρακτήρα του φυσικού τοπίου της Θάσου και τις ιδιορρυθμίες του, να τονώσουν τις περιβαλλοντικές τους ανησυχίες και το συναισθηματικό τους υπόβαθρο.

      Θέλαμε όμως όχι μόνο να αποκτήσουν γνώσεις, αλλά και να ψυχαγωγηθούν, να γνωρίσουν εναλλακτικούς τρόπους αξιοποίησης του ελεύθερου χρόνου, να επιδοθούν σε αθλήματα (σπορ) και φυσιολατρικές δραστηριότητες (πεζοπορία, ποδηλασία, φωτογράφηση) ξεφεύγοντας από τη ρουτίνα της καθημερινότητας. Παράλληλα, σε μία εποχή ανταγωνισμού και μειωμένης ευαισθησίας, με τια παραπάνω δραστηριότητες δινόταν η δυνατότητα στους μαθητές να αναπτύξουν αισθήματα συνεργασίας και δημιουργικότητας- πάντα σε επαφή με τη φύση.

     Οι ενέργειές μας:

      Αρχικά  προσπαθήσαμε να ανιχνεύσουμε πόσο ελεύθερο χρόνο είχαν οι μαθητές και πώς τον αξιοποιούσαν.  Έτσι, δημιουργήσαμε ένα ερωτηματολόγιο το οποίο μοιράσαμε στους μαθητές του Λυκείου. 

     















 

 Από τα αποτελέσματα που λάβαμε, συμπεράναμε ότι οι μαθητές ναι μεν έχουν αρκετό ελεύθερο χρόνο, αλλά όμως δεν τον αξιοποιούν αρκετά δημιουργικά. Τα γραφήματα που παραθέτουμε είναι ενδεικτικά των απαντήσεων που λάβαμε.

      Τότε συζητήσαμε εναλλακτικές προτάσεις αξιοποίησης του ελεύθερου χρόνου και αποφασίσαμε να οργανώσουμε τις εξορμήσεις μας! Πρώτα απ’όλα υιοθετήσαμε ένα φυσικό χώρο στο Παλατάκι και καταγράψαμε ταμπέλες με οικολογικά συνθήματα. Ερευνήσαμε στο διαδίκτυο περιοχές του νησιού που είναι αξιόλογες επίσκεψης. Παίξαμε παιχνίδια και μαζέψαμε κοχύλια στην παραλία των Λιμεναρίων. Επισκεφτήκαμε το Φυτώριο Πρίνου, τους κατάρράκτες του Θεολόγου, το φράγμα των Μαριών (για ψάρεμα!).

Επιχειρήσαμε εκδρομές στους παραδοσιακούς οικισμούς Παναγίας-Ποταμιάς και στην εκκλησούλα του Αγίου Παντελεήμονα. Συντάξαμε οικολογικό κώδικα, βρήκαμε κείμενα της νεοελληνικής λογοτεχνίας που σχετίζονται με τη φύση, συγγράψαμε δικά μας ποιήματα και δημιουργήσαμε σελιδοδείκτες με σχετικό περιεχόμενο. Τέλος, εκδώσαμε ενημερωτικό φυλλάδιο από τις εντυπώσεις μας στα αξιοθέατα του νησιού μας.

      

 Όλες αυτές οι δράσεις έδωσαν στα παιδιά την ευκαιρία να γνωρίσουν το κοντινό, φυσικό τους περιβάλλον, να το αγαπήσουν περισσότερο και να ευαισθητοποιηθούν για την προστασία του. Οι μαθητές γνώρισαν το οικοσύστημα του γειτονικού τους περιβάλλοντος, κατανόησαν τη δομή και τη λειτουργία του και τη σχέση του ανθρώπου με αυτό.Ένιωσαν τη φύση με όλες τους τις αισθήσεις, έμαθαν να σέβονται κάθε μορφή ζωής, αγάπησαν το κοντινό τους περιβάλλον περισσότερο, καθώς ενεργοποιήθηκαν για την προστασία του.

Συν τοις αλλοις, συμμετείχαν ενεργά, συνεργαζόμενοι ομαλά μεταξύ τους με αποτέλεσμα να καλλιεργηθεί πνεύμα ευγενούς άμιλλας. Είχαν ευκαιρίες για εργασία ανάλογα με τα ενδιαφέροντά τους, συμμετείχαν σε ομάδες, έγιναν ερευνητές    μέσα και έξω από το σχολείο.

        

 Το σημαντικό είναι ότι μάθανε να αξιοποιούνε σωστά τον ελεύθερο χρόνο τους, δίνοντας διέξοδο στις ικανότητες και κλίσεις τους. Νιώσανε τρομερή ικανοποίηση που μπόρεσαν να προσεγγίσουν το δάσος, να παρατηρήσουν φυτά, ζώα, ανθρώπινες δραστηριότητες σχετικές με αυτό, να συλλέξουν πληροφορίες, να τις επεξεργαστούν, να κωδικοποιήσουν μηνύματα, να αναγνωρίσουν την αξία τους. Κατάφεραν να νιώσουν δημιουργικοί και να τονώσουν το αυτοσυναίσθημά τους.                                 

  Και τελικά πέτυχαν να ευαισθητοποιηθούν στο τρίπτυχο: «Γνωρίζω, αγαπώ-σέβομαι, προστατεύω τα δάση». Έτσι αναδεικνύεται η βιωματική μάθηση σε ουσιαστικό δρόμο για τη γνώση.